Autr
5 gün önce
Ekonomi ve Toplumsal Gündem Yoğun: Piyasalar Rekor Kırarken, Sektörler Denetimde
Ekonomide Yeni Rekorlar ve Küresel Eğilimler
Türkiye ekonomisi güne Borsa İstanbul'un (BIST 100) rekor seviyeden başlamasıyla hareketli girdi. Endeks, yüzde 1,77 değer kazanarak 11.702,00 puanla tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirirken, açılışta 11.741,47 puana yükseldi. Bu yükselişte, küresel piyasalardaki yapay zeka ve teknoloji şirketlerine yönelik iyimserlik büyük rol oynadı. Çin'de de benzer bir tablo gözlendi; Şanghay Bileşik ve CSI 300 endeksleri, yapay zeka gelişimi ve ekonomik toparlanma işaretleriyle dört yılın zirvesine ulaştı. Uluslararası piyasalarda petrol ve savunma sanayisi şirketleri, ABD'nin Venezuela'ya yönelik askeri müdahalesi sonrası yükseliş kaydetti. Türkiye Ekonomi Bankası (TEB) Genel Müdürü Ümit Leblebici, Türkiye'de 2026 yıl sonu enflasyon beklentisini yüzde 20-23 aralığına düşürdüklerini açıklarken, bireysel müşterilerin zorluk çekmesine rağmen tahsili gecikmiş alacak oranlarının tarihsel ortalamaların üzerinde olmadığını belirtti. Fransa'da ise enflasyon, enerji maliyetlerindeki düşüşle Aralık ayında yedi ayın en düşük seviyesine gerileyerek yüzde 0,7 olarak gerçekleşti. Döviz ve altın piyasalarında ise dolar, euro ve sterlin yıla değer kazancıyla başlarken, gram altın yüzde 106'yı aşan yıllık değer kazancıyla dikkat çekti.
Vergi Denetimleri ve Sektörel Sorunlar Mercek Altında
Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK), "T" plakası ile ülkeye sokulan lüks test araçlarının vergisiz kullanımıyla ilgili sıkı bir denetim başlattı. Porsche, Ferrari gibi araçların iki yıl boyunca KDV ve ÖTV ödenmeden kullanıldığı, ardından tespit edilemeyen bir yöntemle plakalarının normalleştirildiği iddia ediliyor. Bu suiistimalin önüne geçmek için Emniyet, Gümrük ve noterler arasında çapraz sorgulama yapılırken, Şubat ayına kadar detaylı bir eylem planı ve yasal düzenleme bekleniyor. Öte yandan, Devlet Malzeme Ofisi (DMO) de kamu alımlarında kaliteyi ve yerli üretimi desteklemek amacıyla Tedarikçi Derecelendirme ve Sertifikasyon Sistemi'ni devreye alıyor. Tarım sektöründe ise önemli bir fiyat krizi yaşanıyor. Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ulusal Süt Konseyi'nin (USK) çiğ süt tavsiye fiyatını uzun süredir güncellememesini eleştirerek, üreticilerin artan maliyetler karşısında zor durumda kaldığını vurguladı. Dernek, 1 Ocak 2026'dan geçerli olmak üzere fiyatın en az 27 TL/Litre + soğutma ve hizmet bedeli olarak belirlenmesini talep ediyor ve aksi halde ithalatın zorunlu hale geleceği uyarısında bulunuyor. Fındık ihracatında da durum düşüş sinyalleri veriyor. 2025 yılında fındık ihracatı, önceki yıla göre miktar bazında yüzde 26,15, değer bazında ise yüzde 14,44 azalarak 1980'li yılların seviyesine gerilediği açıklandı.
Eğitimde Ücret Artışı, Müzikte Etik Tartışması
Yeni eğitim ve öğretim dönemi öncesinde özel okul ücretlerine yapılacak zam oranları netleşti. 2026-2027 eğitim ve öğretim yılı için ara sınıflarda azami zam oranı yüzde 30,74, kademe başlangıcı olan ana sınıfı, ilkokul 1, ortaokul 5 ve lise 9'uncu sınıflarda ise tavan artış oranı yüzde 43,92 olarak belirlendi. Türkiye Özel Okullar Derneği (TÖZOK), bu hesaplama yönteminin haksızlık yarattığı gerekçesiyle Milli Eğitim Bakanlığı'na dava açtı. Öte yandan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasıyla KYK burs ve öğrenim kredileri yüzde 33 oranında artırılarak lisans öğrencileri için 4 bin TL'ye, yüksek lisans için 8 bin TL'ye, doktora için ise 12 bin TL'ye yükseltildi. Kültürel alanda ise müzik yayın platformlarındaki sahte dinlenme ve bot manipülasyonu iddiaları uluslararası boyutta gündeme taşındı. ABD'de Drake gibi ünlü isimler, bahis siteleri üzerinden stream sayılarını şişirmekle suçlanırken, Türkiye'deki rap müziği sektöründe de benzer tartışmalar ve haksız rekabet endişeleri dile getiriliyor. Bu durum, sektördeki şeffaflık ve etik değerler üzerine ciddi sorular doğuruyor.
Davos'tan Venezuela'ya: Uluslararası Politika ve Gündem
Dünya Ekonomik Forumu (WEF), 19-23 Ocak tarihlerinde "Diyalog Ruhu" temasıyla düzenlenecek Davos 2026 zirvesi öncesinde küresel gündemi belirleyecek kritik soruları kamuoyuyla paylaştı. Zirvede, gelişmekte olan piyasalarda dayanıklılığın nasıl güçlendirileceği, jeopolitik gerilimler, yapay zekanın sorumlu inovasyonu, insan sermayesine yatırım ve gezegensel sınırlar içinde refah gibi konular ele alınacak. Özellikle yapay zekanın önündeki asıl engelin teknoloji değil, kültür, yetkinlik ve güven olduğu vurgulanırken, kadınların 2030'a kadar küresel yatırım yapılabilir servetin yüzde 40'ına sahip olmasının yaratacağı yeni ekonomik potansiyel tartışılacak. Politik arenada ise ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun alıkonulmasının ardından Washington'un ülkedeki rolünün "uzun vadeli" olacağını açıkladı. Trump, Venezuela'nın önce istikrara kavuşturulması gerektiğini savunarak, ABD'li petrol şirketlerinin ülkenin enerji altyapısını yeniden inşa etmeleri için milyarlarca dolar harcayacaklarını belirtti. Bu açıklamalar, Latin Amerika'daki jeopolitik gerilimi ve küresel enerji piyasalarına etkilerini yeniden gündeme taşıdı.