Autr
5 gün önce
Küresel Enerji Piyasaları Trump Etkisiyle Çalkalanırken, Dijital Güvenlik Türkiye'nin Gündeminde
Küresel Enerji Arenasında Yeni Dengeler ve Piyasa Dalgalanmaları
2026 yılına girerken küresel enerji piyasalarında ve jeopolitikte önemli gelişmeler yaşanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, ikinci dönemiyle birlikte ulusal enerji acil durumu ilan ederek petrol ve doğalgaz projelerini hızlandırdı. Venezuela'ya düzenlenen operasyonun ardından ülkenin zengin petrol rezervlerini değerlendirme planları, Chevron gibi enerji devlerinin hisselerinde ciddi artışlara neden oldu. Bu hamleler, ABD'nin dolar bazlı küresel ödemeleri bir silah olarak kullanabileceği endişeleriyle birleşerek Avrupa Merkez Bankası'ndan (AMB) Fed'in bağımsızlığına yönelik eleştirilerin doların küresel rolünü tehdit ettiği uyarılarına yol açtı. Diğer yandan, bakır fiyatları da yeşil enerji, yapay zeka ve küresel altyapı yatırımlarından gelen güçlü talebin etkisiyle tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 6,06 doları test etti. Fed'in faiz indirimi beklentileri ve dolar talebindeki azalma bu yükselişi desteklerken, Şili'deki madenci grevleri ve ABD'nin ithalat tarifesi uygulamaları gibi arz endişeleri fiyatları daha da yukarı çekti.
Dijital Geleceğin Çelişkileri: Çocuk Güvenliği ve Küresel Kimlik Projesi
Dijitalleşmenin toplum üzerindeki etkileri hem Türkiye hem de dünya gündemini meşgul etmeye devam ediyor. Türkiye'de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş, 15 yaş altı çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasını yasaklayacak ve zararlı içerikleri filtreleyecek bir torba yasa taslağını Meclis'e sunmaya hazırlanıyor. Bu düzenleme, çocukların dijital ortamlardaki risklerden korunmasını ve ticari bir metaya dönüşmesini engellemeyi hedefliyor. Yapay zeka çağının getirdiği yenilikler arasında ise OpenAI'nin kurucusu Sam Altman'ın "World" projesi öne çıkıyor. Proje, Orb cihazlarıyla göz iris taraması yaparak tekil ve doğrulanabilir bir dijital kimlik (World ID) oluşturmayı amaçlıyor. Bot ve sahte hesap sorunlarına çözüm arayan bu küresel kimlik girişimi, bir yandan dijital dünyada güven tesis etme potansiyeli sunarken, diğer yandan biyometrik verilerin güvenliği ve merkezi güç birikimi gibi önemli risk faktörlerini de beraberinde getiriyor.
Türkiye Ekonomisinde Önemli Adımlar ve Güncel Düzenlemeler
Türkiye iç gündeminde, vatandaşları doğrudan ilgilendiren ekonomik adımlar ve düzenlemeler dikkat çekiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Yüzyılın Sosyal Konut Projesi'nde 5,2 milyonu aşkın başvurudan 18 binden fazla hak sahibinin belirlendiğini ve konut inşaatlarına hızla başlanacağını duyurdu. Ayrıca, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın YEKA GES-2025 yarışmaları kapsamında 650 megavatlık güneş enerjisi santrali projeleri için sözleşmeler imzalandı; bu sayede Türkiye'nin enerji dönüşümüne 102 milyon avronun üzerinde katkı sağlanması bekleniyor. Diğer yandan, 2026 yılı itibarıyla vatandaşların günlük hayatını etkileyen bazı ücretlerde artışlar yaşandı. Araç muayene ücretleri, yüzde 25,49'luk yeniden değerleme oranıyla otomobiller için 3.288 TL'ye yükseltildi. EFT ve havale komisyonları da 2025 yılı TÜFE artışı olan yüzde 30,9 oranında güncellenerek işlem tutarına göre kademeli olarak artırıldı. Türk Lirası'nın reel efektif döviz kurunda ise Aralık ayında sınırlı bir gerileme kaydedildi.
Ulaştırma ve Bölgesel Ticaret Hareketliliği
Türkiye'nin uluslararası ulaştırma alanındaki başarısı, Türk hava sahasında kırılan rekorla tescillendi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL) verilerine göre 4 Ocak'ta 2 bin 177 transit uçuşla tüm zamanların en yüksek günlük transit uçuş rekorunun kırıldığını açıkladı. Bu başarı, Türkiye'nin hava trafik yönetimindeki etkinliğini ve bölgedeki stratejik önemini bir kez daha gösterdi. Uluslararası ticarette ise Çin ile Japonya arasında diplomatik gerilimin tırmanmasıyla yeni kısıtlamalar gündeme geldi. Japon Başbakanı Sanae Takaiçi'nin Tayvan'a yönelik askeri müdahale olasılığına ilişkin açıklamalarının ardından Çin Ticaret Bakanlığı, askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünlerin Japonya'ya ihracatını yasakladığını duyurdu. Bu karar, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde yeni bir kırılma noktası oluştururken, küresel tedarik zincirleri üzerindeki potansiyel etkileri yakından izleniyor.