Avrupa'da doğalgaz fiyatları geriledi ama kış riski hala masada

Avrupa'nın referans doğalgaz fiyatlarının belirlendiği Hollanda merkezli TTF piyasasında ön ay kontratları savaş öncesi megavatsaat başına yaklaşık 40 euro civarındayken, Hürmüz Boğazı'nda LNG sevkiyatlarının aksayabileceği korkusuyla 60 euroyun üzerine çıkmıştı. Son haftalarda ise ABD ile İran arasındaki diplomatik temasların başlaması ve Katar'dan LNG sevkiyatlarının normale dönebileceği beklentisiyle piyasalardaki savaş primi ciddi biçimde geriledi ve fiyatlar 55 euro seviyelerine kadar indi.

Ancak piyasalardaki iyimserliğin abartılı olduğu görüşü de güçleniyor. Energy Aspects'e göre doğalgaz piyasasının asıl belirleyicisi jeopolitik gelişmelerden çok Avrupa'nın kışa hangi stok seviyesiyle gireceği olacak. AB'nin doğal gaz depoları 23 Haziran itibarıyla kapasitesinin yüzde 46'sına, yani yaklaşık 50 milyar metreküpe ulaşmış durumda. Bu oran hem geçen yılın hem de son beş yıl ortalamasının belirgin şekilde altında. Mevcut dolum hızıyla devam edilirse depoların ekim sonunda ancak yüzde 75-78 seviyesine ulaşması bekleniyor. Uzmanlar bunun sert geçebilecek bir kış için yeterli güvenlik marjı oluşturmadığını söylüyor.

Özellikle Almanya'nın Avrupa'nın en kırılgan ülkeleri arasında yer aldığına dikkat çekiliyor. Depolardaki gaz miktarı kapasitenin yüzde 50'sinin altına düşerse teknik nedenlerle gaz çekiş hızı yavaşlayabilir. Bu durum Almanya başta olmak üzere Kuzeybatı Avrupa'daki enerji piyasalarını doğrudan olumsuz etkileyebilir.

Katar cephesinde de işler beklendiği kadar hızlı_normale dönmüyor. Mayın temizleme çalışmaları, sigorta süreçleri ve gemi işletmecilerinin güvenlik kaygıları nedeniyle Katar'dan Avrupa'ya düzenli gaz akışının en erken yılın son çeyreğinde başlaması öngörüyor. İlk sevkiyatların ise öncelikle Körfez ülkeleri ve Asya pazarına gideceği tahmin ediliyor. Bu da Avrupa'nın yaz boyunca Atlantik havzasından LNG tedarikine bağımlı kalması ve Asya ile LNG rekabetinin devam etmesi anlamına geliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı ise orta ve uzun vadede Çin'de yenilenebilir enerji yatırımlarının artması ve LNG talebindeki büyümenin yavaşlamasının küresel piyasadaki baskıyı hafifletebileceğini değerlendiriyor. Buna rağmen uzmanlar, Avrupa'nın kışa hangi stok seviyesiyle gireceği, Katar LNG ihracatının ne zaman tamamen normale döneceği ve Avrupa-Asya arasındaki LNG rekabetinin nasıl şekilleneceği belli olmadan doğal gaz fiyatlarında kalıcı bir düşüş beklemek için henüz erken olduğu görüşünde.

Piyasa Etki Analizi
Avrupa'da doğalgaz fiyatlarının yeniden yükselme riski Türkiye ekonomisi için önemli. Zira Türkiye doğalgazda büyük oranda ithalata bağımlı. Eğer kış aylarında Avrupa'da fiyatlar yeniden yukarı hareketlenirse Türkiye'nin enerji ithalat faturası da artış gösterebilir. Bu durum cari açık üzerinde baskı yaratabilir ve dolaylı olarak dolar kurunu yukarı yönlü etkileyebilir. Ayrıca yüksek enerji maliyetleri enflasyon tarafında da yukarı yönlü risk unsuru olmaya devam ediyor. Doğalgaz fiyatlarındaki olası bir kışı, hem bireysel hem kurumsal yatırımcılar için enerji kaynaklı enflasyon beklentilerini canlı tutacak bir gelişme olarak takip edilmeli.