AB Kotası Çelik İhracatımızda Ciddi Bir Kayıp Yaratabilir

Avrupa Birliği'nin gümrüksüz çelik ithalat kotasını önemli ölçüde daraltması, Türk çelik sektörü için zorlayıcı bir sürece işaret ediyor. Yeni düzenlemeye göre kota yüzde 47 azaltılırken, kota dışı ithalatta yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacak. Bu karar, sektörün rekabet gücünü doğrudan etkileyecek ve pazar stratejilerinin gözden geçirilmesini zorunlu kılacak.

Sektör temsilcileri, bu kararın ihracatta ciddi bir düşüşe yol açacağını öngörüyor. Yaklaşık 3.5 milyon tonluk bir kayıp ve buna bağlı olarak 3 milyar doları bulan bir gelir azalması bekleniyor. Sektörün bu açığı kapatmak için pazar çeşitliliğine gitmesi veAlternatif pazarlara yönelmesi gerekiyor. 2025 yılında ithalatta yaşanan yüzde 13.9'luk sıçrama da göz önünde bulundurulduğunda, sektör içinqueeze (sıkışma) döneminin devam ettiği görülüyor.

Uzmanlar, 2018'deki kotalara rağmen ihracatın belirli bir seviyede kaldığını, ancak bu defa çerçevenin daha da daraldığını vurguluyor. Yıllık 2 milyar Euro civarında bir ihracat kaybı yaşanabileceği ifade ediliyor. Sektörde kapasite kullanım oranlarının yüzde 55'lere kadar gerilemesi ise kârsızlık sorununun yapısal bir hal aldığını ve 2028'e kadar sürebileceğini gösteriyor. İhracat rakamlarındaki dalgalanma da bu belirsizliği destekler nitelikte.

Piyasa Etki Analizi
Türkiye Piyasalarına Etkisi: Çelik ihracatındaki bu kayıp, cari açığın finansmanı üzerinde ek bir baskı yaratacaktır. İhracat gelirlerinin azalması Türk lirası üzerinde değer kaybı yönünde bir etki yapabilir. Ayrıca, çelik ve metal sektörlerindeki istihdam ve üretim üzerindeki olumsuz etki, borsada bu sektörü temsil eden hisse senetlerinde baskıya neden olabilir. Enflasyon tarafında ise ihracat odaklı üretimin daralması, bazı ara malların ithalatına bağımlılığı artırarak maliyet enflasyonunu besleyebilir.

Dünya Piyasalarına Etkisi: Bu adım, AB'nin kendi çelik sektörünü korumaya yönelik korumacı bir politika izlediğini bir kez daha teyit eder. Diğer ihracatçı ülkelerin de benzer pazar kayıpları yaşaması, global çelik fiyatlarında aşağı yönlü bir baskı yaratabilir. Piyasada yeni arz-talep dengeleri oluşurken, Türk çelik üreticilerinin Uzak Doğu, Körfez veya Afrika gibi pazarlara yönelmesi, bu bölgelerdeki rekabet koşullarını değiştirebilir.