Günün Konuları (154)
Trump İran'a yönelik tehditlerini tekrarladı, anlaşmazlık durumunda yeni hedefleri açıkladı
Bakan Bolat: Kalkınma Yolu Türkiye-Irak Yatırımlarını Hızlandıracak
Türkiye-Irak Savunma ve Ekonomik İşbirliği Güçleniyor
Zuckerberg’ten yapay zeka regülasyonu uyarısı: Çin modelleri yasaklanmamalı
Altın, Fed karar öncesi belirsizlikte yatay seyrediyor
Küresel Piyasalar Fed Kararına Kilitlendi: Teknoloji Hisselerindeki Çıkış Hız Kazanıyor
Meta, yapay zekâ altyapısı için BlackRock ile 14 milyar dolarlık ortaklık kurdu
Yapay zeka yatırımları faturaları nasıl artırıyor? Yatırımcılar için görünmez maliyet analizi
Tayvan'daki Nvidia Soruşturmasında Yeni Tutuklama: İhracat Kısıtlamaları ve Tedarik Zinciri Riskleri Gündemde
Rekabet Kurumu Sağlık İhaleleri Soruşturması Yatırımcıların Radarında
Ticaret Bakanlığı'ndan Kimyasal Güvensizlik Tespitiyle Çocuk Kostümüne Yasak
FED Kararı Öncesi Altın Piyasalarında Kritik Eşik: Yarın Akşam Belirleyici Olacak
Değerli Metal Tahminlerinde Fed Etkisiyle Düzenleme
Değerli Metal Beklentileri Aşağı Yönlü Revize Edildi: Banka Yeni Tahminlerini Açıkladı
Fitch'ten kritik uyarı: Avrupa ekonomileri uzun süre baskıyla yüzleşecek
Nükleer tıp pazarında 11 şirkete rekabet soruşturması başlatıldı
ABD Ticaret Açığında Beklenmedik Daralma: İthalat Düşüşü Dikkat Çekti
Meta ve BlackRock'tan 14 Milyar Dolarlık Dev Veri Merkezi Yatırımı
Visa Organizasyonel Yapısını Yeniden Şekillendiriyor
OPEC+’ın Arz Artış Stratejisinde Kritik Ara Dönem
Pentagon’un 1,1 Milyar Dolarlık Drone Planı Hedefinde Geride Kaldı
Google'a 10 Milyar Doları Aşan Tazminat Dalgası: Yatırımcılar İçin Mali Risk Büyüyor
Fed faiz kararı yarın açıklanacak: Yatırımcılar için kritik karar anı
54 yıllık restoran zinciri Beefeater tüm şubelerini kapatıyor: Yeniden yapılanma planı kapsamında İngiltere'deki 106 restoran kapatılacak
ABD-Çin gerilimi tırmanıyor: Piyasaları etkileyecek yeni hamle planları ortaya çıktı
Çin'den ASML rakibi: Yerli litografi makinesi üretimi başladı, ilk teslimatlar 2026'da
Aishengna'nın hissedarları arasında Shanghai Electric Holding ve Shanghai International Trust şirketleri bulunuyor. 2023'te kurulan şirket, daha önce Huawei destekli SiCarrier ile bağlantılı çalışan Yuliangsheng ekibini bünyesine kattı. Bu ekip, geçtiğimiz yıl Çin'in ilk yerli immersion DUV prototiplerinden birini test etmişti.
Üretilen ilk makinelerin, SMIC, Hua Hong Semiconductor ve CXMT gibi Çin'in ana çip üreticilerine teslim edilmesi öngörülüyor. Bu şirketler, yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarında kritik olan DRAM bellek çipleri de dahil olmak üzere, ülkenin stratejik yarı iletken hedeflerinin merkezinde yer alıyor. Immersion DUV makineleri, su tabakası kullanarak daha hassas devre desenleri basabiliyor ve çoklu desenleme teknolojisiyle daha gelişmiş çiplerin üretimine olanak tanıyor.
Ancak Çin'in bu yeni makinelerinin henüz ASML'nin güncel sistemleriyle aynı performans, güvenilirlik ve verimlilik seviyesine ulaşmadığı belirtiliyor. Üretim kapasitesinin başlangıçta sınırlı kalması bekleniyor. Yerli makinelerin üretim hatlarına girmeden önce kapsamlı testlere tabi tutulması gerekiyor.
Yine de bu üretim hamlesinin uluslararası yansıması büyük oldu. Haberin ardından ASML hisseleri yüzde 8'in üzerinde değer kaybederken, çip ekipmanı tedarikçisi BE Semiconductor Industries de yüzde 8.5 civarında geriledi.
ABD ve Hollanda'nın uyguladığı ihracat kısıtlamaları, Çin'i kendi yarı iletken ekipmanlarını geliştirmeye zorluyor. Bu yerli makineler, Batılı ülkelerin yalnızca satış değil aynı zamanda bakım ve teknik servis hizmetlerini de kısıtlaması senaryosuna karşı Çinli üreticiler için bir alternatif oluşturabilir.
Piyasa Etki Analizi
Çin'in litografi teknolojisinde bağımsızlık kazanma yolunda attığı bu adım, küresel yarı iletken tedarik zincirinde uzun vadeli yapısal bir değişimin sinyallerini veriyor. Kısa vadede ASML ve Avrupalı ekipman üreticilerinin hisselerindeki baskı devam edebilir. Bu durum, Türkiye'deki teknoloji ve elektronik üreticilerinin maliyet yapılarını ve tedarik risklerini yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Yarı iletken arzında olası bir çoğul kaynak (multi-sourcing) eğilimi, orta vadede global çip fiyatlarını ve dolayısıyla enflasyonist baskıları etkileyebilecek bir gelişme olarak izlenmelidir. Hamle, jeopolitik rekabetin yüksek teknoloji üzerindeki etkisini somutlaştırarak piyasalarda belirsizlik unsurunu artırıyor.
çin'in yerli litografi makinesi üretimi, küresel çip tedarik zincirinde bağımsızlık arayışını hızlandırarak asml ve avrupalı üreticiler üzerindeki baskıyı artırdı.