Günün Konuları (154)
Türkiye'nin Kısa Vadeli Dış Borcu 172,7 Milyar Dolara Ulaştı
Gram Altın İçin Çelişkili Senaryolar: Uzmanlardan Zıt Fiyat Tahminleri
Deprem Sonrası Konut Piyasası Baskıları: Yatırımcılar İçin Enflasyon ve Faiz Etkileri
Haziranda Trafiğe Katılan Yeni Taşıt Sayısı Yüzde 22 Artarak Yatırımcılara Sinyal Verdi
ABD'nin 105 yıllık tarihi oteli iflas başvurusunda bulundu
Altın Fiyatlarında Günlük Düşüş: Kilogram Fiyatı 6 Milyon 20 Bin Liraya Geriledi
Çin Lideri Küresel Yapay Zeka İşbirliği ve Kontrol Çağrısında Bulundu
Ücretli İstihdam Yükselişte Ancak Aylık Düşüş Sinyal Veriyor
Küresel Elektrik Üretiminin Yüzde 32'si Yenilenebilir Kaynaklardan Gelirken Yatırım Alanları Yeniden Biçimleniyor
Konut Kiralarında Fiyat Hızı Yavaşlıyor: Yeni ve Mevcut Kiracı Enflasyonu Arasındaki Fark Devam Ediyor
Almanya, Unicredit ile Commerzbank Birleşmesi İçin Görüşmelere Hazırlanıyor
Euro Bölgesi Enflasyonu Beklentilerin Altında Kalarak Düşüşünü Sürdürdü
TCMB Deprem Sonrası Konut Piyasası Raporu: Kiralık Piyasada Belirgin Talep Şoku Tespit Edildi
Bankacılık Sektöründe Mevduat Büyümesi 30 Trilyon TL Aşımını Sürdürdü
Haziran Bütçe Fazlası 114 Milyar TL, Ancak İlk 6 Ayda 942.8 Milyar TL Açık Gerçekleşti
Moonshot AI, 2,8 trilyon parametreli Kimi K3 modeliyle yapay zekâ yarışında yeni bir eşik açtı
Aile Yatırımı Dijital Dönüşümle Büyüdü: Battaniye Girişiminden On Milyon Dolarlık Markaya Uzanan Yol
Zeytinyağı Piyasalarında Dengeler Değişti: Fiyatlar İçin Kritik Normalleşme Sinyali
Türkiye-AB Ticareti İçin Kritik Müzakereler Sürüyor: Otomotiv Sektörü ve Gümrük Birliği Gündemde
Çin, Yapay Zekâda Küresel Güç Dengesini Değiştirecek Yeni Bir Örgüt Kurdu
ABD'nin İran petrolüne yönelik deniz ablukası genişliyor: Tankerler rotasını değiştiriyor
Trump'tan Seçim Sistemi Güvensizliği İddiası ve Çin Müdahalesi Açıklaması
Petrol Fiyatları ABD-İran Geriliminin Tırmanmasıyla Yükseliyor
Fed Faiz Artışı Beklentileri Zayıflıyor Yatırımcılar Pozisyonlarını Kapatıyor
Enflasyon ve faiz bekleyişi: Yeni banknot tartışması ve piyasa sinyalleri
Çin'den ASML rakibi: Yerli litografi makinesi üretimi başladı, ilk teslimatlar 2026'da
Aishengna'nın hissedarları arasında Shanghai Electric Holding ve Shanghai International Trust şirketleri bulunuyor. 2023'te kurulan şirket, daha önce Huawei destekli SiCarrier ile bağlantılı çalışan Yuliangsheng ekibini bünyesine kattı. Bu ekip, geçtiğimiz yıl Çin'in ilk yerli immersion DUV prototiplerinden birini test etmişti.
Üretilen ilk makinelerin, SMIC, Hua Hong Semiconductor ve CXMT gibi Çin'in ana çip üreticilerine teslim edilmesi öngörülüyor. Bu şirketler, yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarında kritik olan DRAM bellek çipleri de dahil olmak üzere, ülkenin stratejik yarı iletken hedeflerinin merkezinde yer alıyor. Immersion DUV makineleri, su tabakası kullanarak daha hassas devre desenleri basabiliyor ve çoklu desenleme teknolojisiyle daha gelişmiş çiplerin üretimine olanak tanıyor.
Ancak Çin'in bu yeni makinelerinin henüz ASML'nin güncel sistemleriyle aynı performans, güvenilirlik ve verimlilik seviyesine ulaşmadığı belirtiliyor. Üretim kapasitesinin başlangıçta sınırlı kalması bekleniyor. Yerli makinelerin üretim hatlarına girmeden önce kapsamlı testlere tabi tutulması gerekiyor.
Yine de bu üretim hamlesinin uluslararası yansıması büyük oldu. Haberin ardından ASML hisseleri yüzde 8'in üzerinde değer kaybederken, çip ekipmanı tedarikçisi BE Semiconductor Industries de yüzde 8.5 civarında geriledi.
ABD ve Hollanda'nın uyguladığı ihracat kısıtlamaları, Çin'i kendi yarı iletken ekipmanlarını geliştirmeye zorluyor. Bu yerli makineler, Batılı ülkelerin yalnızca satış değil aynı zamanda bakım ve teknik servis hizmetlerini de kısıtlaması senaryosuna karşı Çinli üreticiler için bir alternatif oluşturabilir.
Piyasa Etki Analizi
Çin'in litografi teknolojisinde bağımsızlık kazanma yolunda attığı bu adım, küresel yarı iletken tedarik zincirinde uzun vadeli yapısal bir değişimin sinyallerini veriyor. Kısa vadede ASML ve Avrupalı ekipman üreticilerinin hisselerindeki baskı devam edebilir. Bu durum, Türkiye'deki teknoloji ve elektronik üreticilerinin maliyet yapılarını ve tedarik risklerini yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Yarı iletken arzında olası bir çoğul kaynak (multi-sourcing) eğilimi, orta vadede global çip fiyatlarını ve dolayısıyla enflasyonist baskıları etkileyebilecek bir gelişme olarak izlenmelidir. Hamle, jeopolitik rekabetin yüksek teknoloji üzerindeki etkisini somutlaştırarak piyasalarda belirsizlik unsurunu artırıyor.
çin'in yerli litografi makinesi üretimi, küresel çip tedarik zincirinde bağımsızlık arayışını hızlandırarak asml ve avrupalı üreticiler üzerindeki baskıyı artırdı.