Günün Konuları (154)
İstanbul Havalimanı'nda Avrupa günlük yolcu rekoru kırıldı
Vergi denetiminde yeni dönem: Ceza kesmeden önce uyarı ve uyum süreci geliyor
Temmuz ayı enflasyon verileri yarın açıklanacak: Piyasaların gözü TÜİK raporunda
Altın ve dolardan vazgeçtiler, yatırımcıların yeni adresi belli oldu
Pazar Günü Altın Fiyatlarında Son Durum
Trump İran'a yönelik planlanan saldırıları askıya aldığını duyurdu
2028'e kadar 27 ile yüksek hızlı tren bağlantısı sağlanacak
Esnaf kredisinin limiti artırıldı, yatırım kredisi üst sınırı da yükseldi
İstanbul'da temmuz ayında fiyatlar hızlandı, yıllık enflasyon ise geriledi
Türkiye'nin çelik üretiminde ilk yarıda yüzde 8 artış
Temmuz ayında yatırım piyasalarında kazananlar ve kaybedenler belli oldu
Turizm geliri 65,2 milyar doları buldu
Avrupa borsaları günü karışık kapattı
Test ortamından çıkan yapay zekâ modelleri gerçek şirketlere sızdı
Temmuz ayı enflasyon verileri ne zaman açıklanacak? Tarih belli oldu
TCMB Finansal Hesaplar Raporu: İlk Çeyreğin Finansal Görünümü Açıklandı
Merkez Bankası'nın Para Arzı Raporu: Büyüme Yavaşlıyor, Kredi Akışı Sürüyor
Petrol fiyatları Euro enflasyonunu yukarı çekti, ECB'ye faiz baskısı artıyor
Yabancıların TL carry trade pozisyonları savaş sonrası en yüksek seviyede
Enerji faturasındaki artış yüzde 29'a yaklaştı: Ham petrol ithalatı azaldı ama maliyet yükseldi
Net finansal açık GSYH'nin yüzde 23'ünü aştı
Turkish Bank'ta Ownership Transfer Completed, Name Changed
Altın fiyatlarında $4.000 desteği ve alım fırsatı tartışmaları
Altın beş ay sonra ilk kez aylık kazanç yolunda
Suudi devi OYAK'ın akaryakıt şirketine ortak oluyor: Yüzde 30 hisse ve yıl sonu hedefi
Çin'den ASML rakibi: Yerli litografi makinesi üretimi başladı, ilk teslimatlar 2026'da
Aishengna'nın hissedarları arasında Shanghai Electric Holding ve Shanghai International Trust şirketleri bulunuyor. 2023'te kurulan şirket, daha önce Huawei destekli SiCarrier ile bağlantılı çalışan Yuliangsheng ekibini bünyesine kattı. Bu ekip, geçtiğimiz yıl Çin'in ilk yerli immersion DUV prototiplerinden birini test etmişti.
Üretilen ilk makinelerin, SMIC, Hua Hong Semiconductor ve CXMT gibi Çin'in ana çip üreticilerine teslim edilmesi öngörülüyor. Bu şirketler, yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarında kritik olan DRAM bellek çipleri de dahil olmak üzere, ülkenin stratejik yarı iletken hedeflerinin merkezinde yer alıyor. Immersion DUV makineleri, su tabakası kullanarak daha hassas devre desenleri basabiliyor ve çoklu desenleme teknolojisiyle daha gelişmiş çiplerin üretimine olanak tanıyor.
Ancak Çin'in bu yeni makinelerinin henüz ASML'nin güncel sistemleriyle aynı performans, güvenilirlik ve verimlilik seviyesine ulaşmadığı belirtiliyor. Üretim kapasitesinin başlangıçta sınırlı kalması bekleniyor. Yerli makinelerin üretim hatlarına girmeden önce kapsamlı testlere tabi tutulması gerekiyor.
Yine de bu üretim hamlesinin uluslararası yansıması büyük oldu. Haberin ardından ASML hisseleri yüzde 8'in üzerinde değer kaybederken, çip ekipmanı tedarikçisi BE Semiconductor Industries de yüzde 8.5 civarında geriledi.
ABD ve Hollanda'nın uyguladığı ihracat kısıtlamaları, Çin'i kendi yarı iletken ekipmanlarını geliştirmeye zorluyor. Bu yerli makineler, Batılı ülkelerin yalnızca satış değil aynı zamanda bakım ve teknik servis hizmetlerini de kısıtlaması senaryosuna karşı Çinli üreticiler için bir alternatif oluşturabilir.
Piyasa Etki Analizi
Çin'in litografi teknolojisinde bağımsızlık kazanma yolunda attığı bu adım, küresel yarı iletken tedarik zincirinde uzun vadeli yapısal bir değişimin sinyallerini veriyor. Kısa vadede ASML ve Avrupalı ekipman üreticilerinin hisselerindeki baskı devam edebilir. Bu durum, Türkiye'deki teknoloji ve elektronik üreticilerinin maliyet yapılarını ve tedarik risklerini yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Yarı iletken arzında olası bir çoğul kaynak (multi-sourcing) eğilimi, orta vadede global çip fiyatlarını ve dolayısıyla enflasyonist baskıları etkileyebilecek bir gelişme olarak izlenmelidir. Hamle, jeopolitik rekabetin yüksek teknoloji üzerindeki etkisini somutlaştırarak piyasalarda belirsizlik unsurunu artırıyor.
çin'in yerli litografi makinesi üretimi, küresel çip tedarik zincirinde bağımsızlık arayışını hızlandırarak asml ve avrupalı üreticiler üzerindeki baskıyı artırdı.