Merkez Bankası döviz dönüşüm desteğinde yeni kurallar getirdi

Merkez Bankası, rezerv birikimini destekleyen döviz dönüşüm desteği uygulamasını daha etkili hale getirmek için yeni düzenlemeler yaptı. Geçen hafta yayımlanan değişiklikle firmalara katma değere dayalı döviz satış limiti konuldu. Firmaların katma değeri, kârlılığı ve işgücü maliyeti göz önünde bulundurularak bir limit belirlenecek. Aracı ihracatçılar kendi limitlerini dolduğunda, katma değeri yüksek olan tedarikçileri adına döviz dönüşüm işlemi yapabilecek. Böylece destek ödemesi doğrudan tedarikçinin hesabına geçecek.

Firmalar artık döviz almama taahhüdü vermek zorunda kalmayacak. Bunun yerine döviz pozisyonuna dayalı bir sistem devreye alındı. Firmaların mevcut döviz pozisyonu, Merkez Bankası'nın belirlediği üst sınırın üzerine çıkamayacak. Yani belirli bir döviz stokunun üzerinde birikim yapmalarına izin verilmeyecek. Ayrıca bankaların bu süreçteki aracılık rolü güçlendirildi ve sistemi daha verimli çalıştırma amaçlı ek tedbirler alındı.

Bu değişiklikler 1 Ekim tarihinde yürürlüğe girecek. Detaylar ise ayrıca yayımlanacak uygulama talimatında yer alacak. Döviz dönüşüm desteğinin temel oranı yüzde 2 olarak korundu. Yüzde 3 destek ödemesi ve ihracat bedeli satış yükümlülüğünün yüzde 35 olarak uygulanması gibi geçici düzenlemelerin süresi 31 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı. Bu geçici süreler normalde 31 Temmuz itibarıyla dolmuştu.

Piyasa Etki Analizi
Bu düzenleme Merkez Bankası'nın rezervlerini güçlendirme stratejisinin devam ettiğini gösteriyor. Katma değere dayalı limit sistemi, ihracatçıların yüksek katma değerli ürünlere yönelmesini teşvik edecek gibi görünüyor. Döviz pozisyonu üst sınırı ile firmaların döviz stoklamasının önü kesilmeye çalışılıyor. Bu durum piyasada döviz arzının artmasına ve TL üzerindeki baskının hafiflemesine katkı sağlayabilir. Geçici düzenlemelerin uzatılması ise ihracatçılar içindönemde bir rahatlık sağlayacak. Bankacılık sistemi üzerinden döviz dönüşümü teşvik edildiği için bankaların aracılık gelirlerinde de bir artış beklenebilir. Genel olarak TCMB'nin rezerv birikimini hızlandırmaya yönelik bu adımları, kur yönetimi stratejisiyle uyumlu görünüyor.