Günün Konuları (154)
Trump İran'a yönelik tehditlerini tekrarladı, anlaşmazlık durumunda yeni hedefleri açıkladı
Bakan Bolat: Kalkınma Yolu Türkiye-Irak Yatırımlarını Hızlandıracak
Türkiye-Irak Savunma ve Ekonomik İşbirliği Güçleniyor
Zuckerberg’ten yapay zeka regülasyonu uyarısı: Çin modelleri yasaklanmamalı
Altın, Fed karar öncesi belirsizlikte yatay seyrediyor
Küresel Piyasalar Fed Kararına Kilitlendi: Teknoloji Hisselerindeki Çıkış Hız Kazanıyor
Meta, yapay zekâ altyapısı için BlackRock ile 14 milyar dolarlık ortaklık kurdu
Yapay zeka yatırımları faturaları nasıl artırıyor? Yatırımcılar için görünmez maliyet analizi
Tayvan'daki Nvidia Soruşturmasında Yeni Tutuklama: İhracat Kısıtlamaları ve Tedarik Zinciri Riskleri Gündemde
Rekabet Kurumu Sağlık İhaleleri Soruşturması Yatırımcıların Radarında
Ticaret Bakanlığı'ndan Kimyasal Güvensizlik Tespitiyle Çocuk Kostümüne Yasak
FED Kararı Öncesi Altın Piyasalarında Kritik Eşik: Yarın Akşam Belirleyici Olacak
Değerli Metal Tahminlerinde Fed Etkisiyle Düzenleme
Değerli Metal Beklentileri Aşağı Yönlü Revize Edildi: Banka Yeni Tahminlerini Açıkladı
Fitch'ten kritik uyarı: Avrupa ekonomileri uzun süre baskıyla yüzleşecek
Nükleer tıp pazarında 11 şirkete rekabet soruşturması başlatıldı
ABD Ticaret Açığında Beklenmedik Daralma: İthalat Düşüşü Dikkat Çekti
Meta ve BlackRock'tan 14 Milyar Dolarlık Dev Veri Merkezi Yatırımı
Visa Organizasyonel Yapısını Yeniden Şekillendiriyor
OPEC+’ın Arz Artış Stratejisinde Kritik Ara Dönem
Pentagon’un 1,1 Milyar Dolarlık Drone Planı Hedefinde Geride Kaldı
Google'a 10 Milyar Doları Aşan Tazminat Dalgası: Yatırımcılar İçin Mali Risk Büyüyor
Fed faiz kararı yarın açıklanacak: Yatırımcılar için kritik karar anı
54 yıllık restoran zinciri Beefeater tüm şubelerini kapatıyor: Yeniden yapılanma planı kapsamında İngiltere'deki 106 restoran kapatılacak
ABD-Çin gerilimi tırmanıyor: Piyasaları etkileyecek yeni hamle planları ortaya çıktı
Elektrikli otomobillerden sonra sıra elektrikli uçaklarda: İlk seferler için tarih belli oluyor
Avrupa'da faaliyet gösteren çeşitli girişim şirketleri 500 kilometre menzile sahip elektrikli uçaklar üzerinde çalışıyor. Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı'nın yaptığı analize göre bu mesafe, Avrupa'daki mevcut uçuş rotalarının yaklaşık dörtte birini kapsıyor. Londra-Dublin, Atina-Santorini, Barselona-İbiza, Roma-Sardinya gibi yoğun hatlar bu rotalar arasında öne çıkıyor. Özellikle demiryolu bağlantısı olmayan ada ve deniz geçişli güzergahlarda karbon emisyonlarının azaltılmasında elektrikli uçakların önemli bir rol oynaması bekleniyor.
Almanya merkezli bir girişim olan Vaeridion, 2030 yılına kadar sertifika almayı hedeflediği dokuz koltuklu elektrikli yolcu uçağı üzerinde çalışıyor. Şirket, havayolları ve özel jet işletmecilerinden 100 uçaklık ön sipariş aldığını duyurdu. İlk nesil elektrikli uçakların sınırlı yolcu kapasitesi nedeniyle büyük jetlerle doğrudan rekabet etmesi beklenmiyor. Ancak büyük havalimanlarına bağlantısı olmayan kırsal ve bölgesel hatlarda ciddi bir ihtiyaç doğurabileceği öngörülüyor.
Hollanda'da ise Elysian Aircraft firması, KLM ile birlikte çalışarak 2035'e kadar yaklaşık 90 yolcu taşıyabilecek ve 1.000 kilometre menzile sahip tamamen elektrikli bir uçak geliştirmeyi planlıyor. Fransız Aura Aero şirketi de 19 koltuklu ve 1.500 kilometre menzilli hibrit-elektrikli bölgesel uçağını 2029 sonuna kadar sertifikalandırmayı hedefliyor.
Elektrikli uçaklar uçuş sırasında fosil yakıt kullanmadığı için karbon emisyonu, hava kirliliği ve gürültü konusunda önemli avantajlar sağlıyor. Hibrit sistemlerde ise sürdürülebilir havacılık yakıtı kullanılarak emisyonların yüzde 80'e kadar düşürülebileceği belirtiliyor. Tabii burada bir uyarı var: elektrikli uçakların gerçek çevresel faydası, kullanılan elektriğin üretim kaynağına ve batarya üretim sürecindeki emisyonlara bağlı. Avrupa Komisyonu ise havacılığın karbonsuzlaştırılması hedefi kapsamında elektrikli uçak projelerini destekleyecek finansman araçlarının kapsamını genişletmeyi planlıyor.
Piyasa Etki Analizi
Bu gelişme kısa vadede döviz ve altın piyasalarını doğrudan etkileyecek bir haber olmasa da bazı dolaylı bağlantılara dikkat çekmek gerekiyor. Öncelikle elektrikli uçakların yaygınlaşması uzun vadede jet yakıtı talebini baskılayabilir. Jet yakıtı talebindeki olası düşüş, ham petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir etki yaratabilir. Brent petrol fiyatlarında uzun vadeli bir baskı oluşması, petrol ihracatçısı ülkelerin gelirlerini ve dolayısıyla bazı para birimlerini etkileyebilir. Ayrıca elektrikli uçak geliştirme sürecinde batarya hammaddesi olan lityum, kobalt ve nikel gibi metallere olan talep artacaktır. Bu metallerin fiyatlarında yukarı yönlü hareketler yaşanabilir. Havacılık sektöründe dönüşümü önceden gören yatırımcılar, batarya teknolojisi ve sürdürülebilir yakıt üreten şirketlerin hisselerine ilgi gösterebilir. Türkiye açısından ise THY ve Türk havacılık sektörünün bu dönüşüme nasıl ayak uyduracağı ilerleyen dönemde önemli bir konu olacak.