Günün Konuları (154)
NATO'dan 75 Milyar Dolarlık Dev Savunma Paketi: Türkiye'nin Yer Aldığı Projeler Neler?
Trafik Sigortasında Değer Kaybı Hesaplamaları Yeni Düzenlemeyle Hasar Sürecine Entegre Edildi
Netanyahu'dan Türkiye'nin F-35 Sürecine Dolaylı Tepki
IMF, Fed'in İletişim Stratejisi Çalışmasının Sonuçlarını Bekliyor
Avrupa Klima İhracatında Belirgin Talep Artışı Beklentisi
Eski Fed Başkanı Bernanke'den Yapay Zeka Devi Anthropic'e Denetim Kurulu Üyeliği
Çip Sektöründeki Güçlenme Küresel Piyasaları Destekliyor
Sanayideki Üretim Kayıpları İç Talebin Zayıflığıyla Derinleşiyor
AB Destekli ELIA Projesi: Isparta'da Yeni Yatırım ve Dönüşüm Potansiyeli
Fındık Rekolte Tahminleri Endişe Verici: Üretimde Yüzde 22'ye Varan Kayıp Beklentisi
TMSF’den 546.5 Milyon TL Muhammen Bedelle Satışa Çıkarılan Hastane İhalesi
Türkiye İstihdam Verileri: İlk Yarıda 723 Binden Fazla İşe Yerleştirme Sağlandı
Türk Hanelerinin Altın Varlıkları Şubat’tan Bu Yana 155 Milyar Dolar Azaldı
NATO'nun Yeni Uzay Stratejisinde İMECE ve ASELSAN'ın Rolü
Türkiye-Suudi Arabistan Konut ve Akıllı Şehir İşbirliği Genişliyor: Yeni Mutabakat ve Mekke Projesi Kararı
Brent Petrolde Yüzde 5'i Aşan Yükseliş: Petrolde Savaş Alarmı Çaldı
Akkuyu NGS'de Teknik Su Sistemi Kritik Aşamasına Ulaştı
NATO'dan Savunma Projeleri İçin Yeni Finansman Modeli: 9 Ülkenin Ortak Banka Kurması Döviz ve Hisse Piyasalarını Nasıl Etkiler?
Merkez Bankalarının Erken Faiz İndirimi Riski: Enflasyonla Mücadeleye Dönüş
İhracat Güven Endeksi Yükseldi, İthalat Beklentileri Zayıfladı
Türkiye'de İstihdam Verileri Yatırımcılar İçin Ne Anlama Geliyor?
Fed'de Politika Rotası Değişti: Yılın Geri Kalanında Tek Konu Faiz Artışı mı?
Elektrikli otomobillerden sonra sıra elektrikli uçaklarda: İlk seferler için tarih belli oluyor
Avrupa'da faaliyet gösteren çeşitli girişim şirketleri 500 kilometre menzile sahip elektrikli uçaklar üzerinde çalışıyor. Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı'nın yaptığı analize göre bu mesafe, Avrupa'daki mevcut uçuş rotalarının yaklaşık dörtte birini kapsıyor. Londra-Dublin, Atina-Santorini, Barselona-İbiza, Roma-Sardinya gibi yoğun hatlar bu rotalar arasında öne çıkıyor. Özellikle demiryolu bağlantısı olmayan ada ve deniz geçişli güzergahlarda karbon emisyonlarının azaltılmasında elektrikli uçakların önemli bir rol oynaması bekleniyor.
Almanya merkezli bir girişim olan Vaeridion, 2030 yılına kadar sertifika almayı hedeflediği dokuz koltuklu elektrikli yolcu uçağı üzerinde çalışıyor. Şirket, havayolları ve özel jet işletmecilerinden 100 uçaklık ön sipariş aldığını duyurdu. İlk nesil elektrikli uçakların sınırlı yolcu kapasitesi nedeniyle büyük jetlerle doğrudan rekabet etmesi beklenmiyor. Ancak büyük havalimanlarına bağlantısı olmayan kırsal ve bölgesel hatlarda ciddi bir ihtiyaç doğurabileceği öngörülüyor.
Hollanda'da ise Elysian Aircraft firması, KLM ile birlikte çalışarak 2035'e kadar yaklaşık 90 yolcu taşıyabilecek ve 1.000 kilometre menzile sahip tamamen elektrikli bir uçak geliştirmeyi planlıyor. Fransız Aura Aero şirketi de 19 koltuklu ve 1.500 kilometre menzilli hibrit-elektrikli bölgesel uçağını 2029 sonuna kadar sertifikalandırmayı hedefliyor.
Elektrikli uçaklar uçuş sırasında fosil yakıt kullanmadığı için karbon emisyonu, hava kirliliği ve gürültü konusunda önemli avantajlar sağlıyor. Hibrit sistemlerde ise sürdürülebilir havacılık yakıtı kullanılarak emisyonların yüzde 80'e kadar düşürülebileceği belirtiliyor. Tabii burada bir uyarı var: elektrikli uçakların gerçek çevresel faydası, kullanılan elektriğin üretim kaynağına ve batarya üretim sürecindeki emisyonlara bağlı. Avrupa Komisyonu ise havacılığın karbonsuzlaştırılması hedefi kapsamında elektrikli uçak projelerini destekleyecek finansman araçlarının kapsamını genişletmeyi planlıyor.
Piyasa Etki Analizi
Bu gelişme kısa vadede döviz ve altın piyasalarını doğrudan etkileyecek bir haber olmasa da bazı dolaylı bağlantılara dikkat çekmek gerekiyor. Öncelikle elektrikli uçakların yaygınlaşması uzun vadede jet yakıtı talebini baskılayabilir. Jet yakıtı talebindeki olası düşüş, ham petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir etki yaratabilir. Brent petrol fiyatlarında uzun vadeli bir baskı oluşması, petrol ihracatçısı ülkelerin gelirlerini ve dolayısıyla bazı para birimlerini etkileyebilir. Ayrıca elektrikli uçak geliştirme sürecinde batarya hammaddesi olan lityum, kobalt ve nikel gibi metallere olan talep artacaktır. Bu metallerin fiyatlarında yukarı yönlü hareketler yaşanabilir. Havacılık sektöründe dönüşümü önceden gören yatırımcılar, batarya teknolojisi ve sürdürülebilir yakıt üreten şirketlerin hisselerine ilgi gösterebilir. Türkiye açısından ise THY ve Türk havacılık sektörünün bu dönüşüme nasıl ayak uyduracağı ilerleyen dönemde önemli bir konu olacak.