Günün Konuları
SPK Yatırımcıları Dolandırıcılık Girişimlerine Karşı Uyardı
Su Krizi ve İklim Göçü: Yatırımcılar İçin Yeni Risk ve Fırsat Alanları
Gelir Grupları Zamanı Nasıl Kullanıyor? Yüksek Gelirli Kesimin Yatırım Odaklı Zaman Ayrımı Dikkat Çekiyor
Kayıp Bitcoin'ler: Milyarlarca Dolarlık Dijital Hazine Nereye Gömüldü?
Reel Sektörün Döviz Açığı Nisan Ayında Genişledi
Akaryakıt ÖTV Zammı: Benzin, Motorin ve LPG Fiyatlarında Öngörülen Artışın Yatırım Piyasalarına Olası Etkileri
Yağışların Arpa Rekoltesi Üzerindeki Etkisi: Üretimde Beklenen Düşüş Fiyat Hareketlerini Nasıl Etkileyebilir?
El Niño Yeniden Kapıda: Yatırımcılar İçin Risk Haritası Çıkıyor – Citigroup Uyarıyor
Enerji Anlaşmaları ve Yatırımcıların Risk Fiyatlaması: Yeni GES Projesinin Ekonomik Yansımaları
Küresel Altın Madenciliği Üretim Raporu: Türkiye'nin Yeri ve Arz Dinamikleri
Akaryakıtta Vergi Ayarlaması: Maliyet ve Enflasyon Etkisi Hesapları
Fed faiz kararını açıkladı: Beklentiler dahilinde sabit tutuldu
Altın Fiyatlarında Ons Hareketliliği ve Yurt İçi Rekor
Haziran Bütçe Fazlası 114 Milyar TL, Ancak İlk 6 Ayda 942.8 Milyar TL Açık Gerçekleşti
Haziran ayında bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 66 artarak 1.51 trilyon TL'ye yükseldi. Bütçe giderleri aynı dönemde yüzde 12.6 artışla 1.40 trilyon TL olarak gerçekleşti. Bu dönemde faiz dışı fazla 315.8 milyar TL olarak hesaplandı.
Ocak-haziran dönemine bakıldığında bütçe gelirleri yüzde 39.1 artarak 7.79 trilyon TL'ye, bütçe giderleri ise yüzde 32.7 artarak 8.73 trilyon TL'ye ulaştı. Bu dönemdeki 942.8 milyar TL'lik açığın önemli bir kısmını 1.46 trilyon TL ile faiz giderleri oluşturdu. Faiz giderlerindeki artış yüzde 31.7 olarak kaydedildi. Ayrıca personel giderleri yüzde 42.7, sosyal güvenlik prim ödemeleri ise yüzde 49.3 oranında arttı.
Vergi tarafında ise Performans güçlüydü. Haziran ayında vergi gelirleri yüzde 72 oranında artış gösterdi. Gelir vergisi tahsilatı yüzde 146, dahilde alınan KDV yüzde 90, damga vergisi yüzde 110 oranında artarken, ÖTV tahsilatında yüzde 0.1'lik sınırlı bir düşüş gözlendi. İlk altı aylık dönemde vergi gelirleri toplamda yüzde 38.7 artarak 6.62 trilyon TL'ye ulaştı. Gelir ve kurumlar vergisi tahsilatı yüzde 54'ün üzerinde artış kaydetti.
Piyasa Etki Analizi
Türkiye Piyasalarına Etkisi: Yüksek bütçe açığı ve bunun içinde belirleyici olan faiz giderleri, Hazine'nin borçlanma ihtiyacını ve piyasadaki likidite talebini desteklemeye devam edecektir. Bu durum, Hazine'nin ihraç edeceği yeni tahvillerin getiri beklentilerini yukarı yönlü baskılayabilir ve dolayısıyla gösterge tahvil faizlerini yüksek seviyelerde tutabilir. Yüksek faiz giderleri, mali disiplin konusundaki kaygıları gündemde tutarak Türk lirası üzerindeki değer kaybı baskısını da dolaylı yoldan besleyebilir. Vergi gelirlerindeki güçlü artış ise ekonomideki resmi aktivite ve enflasyonun bir yansıması olarak, merkezi yönetimin gelir tarafını desteklemektedir; ancak bu gelir artışı mevcut harcama ve borç servis yükünü dengelemekte yeterli olamamaktadır.
Dünya Piyasalarına Etkisi: Türkiye'deki yüksek ve sürdürülebilir bütçe açıkları, ülkenin kredi risk algısını ve dolayısıyla eurobondlarının getiri spreadlerini etkileyen temel faktörlerden biri olmaya devam eder. Bu durum, Türkiye varlıklarına yönelik uluslararası yatırımcı iştahını belirlerken, gelişmekte olan piyasalardaki risk algısıyla da birlikte hareket eder. Yüksek faiz yükü, merkez bankasının enflasyonla mücadeledeki parasal sıkılaştırmasına gölge düşürebilir ve bu durum, global yatırımcıların Türkiye'deki reel getiri beklentilerini yeniden fiyatlandırmasına yol açabilir.