Imalat sanayinde daralma temmuzda da devam etti ancak bazi sinyaller umut veriyor

Imalat sanayisindeki daralma temmuzda da sürdü ancak hazirana göre bir miktar yavaşlama gösterdi. Temmuz ayı PMI verisi 47.7 olarak açıklandı. Bu rakam hazirandaki 47.1'in biraz üzerinde geldi. Eşik değer olan 50'nin altında kalması sektördeki daralmanın devam ettiğini gösteriyor ama en azından daralma hızı biraz olsun frenledi.

Yeni siparişlerdeki düşüş de devam etti ancak hızı biraz daha düşük oldu. Ortadoğu'daki savaş süreci, üçüncü çeyreğin başından itibaren uluslararası talebin zayıflamasında etkili oldu. İmalatçılar üretimi art arda ikinci ay azalttı. İstihdam tarafında ise kısmen çalışan istifaları nedeniyle düşüş yaşandı. Firmalar talebin zayıf seyrine bağlı olarak hem satın alma faaliyetlerini hem de stoklarını azalttı.

Tedarik zincirleri tarafında ise biraz rahatlama oldu. Girdi talebinin yavaşlaması sayesinde tedarikçilerin teslimat süreleri son 9 ayın en düşük oranında arttı. Ancak deniz taşımacılığında gecikmelerin devam ettiği bildirildi.

Girdi fiyatları cephesinde ise tablo pek iç açıcı değil. Temmuzda da girdi maliyetleri hızlı şekilde yükselmeye devam etti. Firmalar petrol ve hammadde maliyetlerindeki artışı raporladı. Birçok katılımcı bu artışın savaş kaynaklı olduğunu belirtti. Ancak girdi maliyetleri enflasyonu üst üste üçüncü ay geriledi ve Kasım 2025'ten bu yana en düşük hızına indi. Benzer şekilde nihai ürün fiyatları enflasyonu da 2026'nın başından bu yana en düşük oranda kaydedildi.

Sektörel olarak bakıldığında, 10 sektör arasından üretimini artıranların sayısı üçe yükseldi. En güçlü büyümeyi giyim ve deri ürünleri sektörü gösterdi. Bu sektörün büyüme hızı dört yılı aşkın süredir görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Elektrikli ve elektronik ürünler ile metalik olmayan mineral ürünleri sektörleri de genişleme bölgesine geri döndü. Buna karşılık gıda ürünleri sektöründe en belirgin yavaşlama gözlendi.

Yeni ihracat siparişlerinde büyüme biraz daha geniş bir alana yayıldı. 10 sektörün dörtünde ihracat siparişlerinde artış kaydedildi. İstihdamını artıran sektör sayısı ise beşe çıkarak şubat ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İstihdamda en güçlü artışlar elektrikli ve elektronik ürünler ile kara ve deniz taşıtları sektörlerinde görüldü.

Fiyat tarafında ise genel olarak enflasyonist baskılar hafifledi. Girdi maliyetleri enflasyonu ağaç ve kağıt ürünleri sektörü dışında tüm sektörlerde yavaşladı. En ılımlı artış makine ve metal ürünlerinde ölçüldü. Bu sektörde maliyet enflasyonu, serinin başladığı Ocak 2016'dan bu yana en düşük seviyede kaydedildi. Nihai ürün fiyatları enflasyonu da sektörlerin çoğunluğunda hız kesti. Ancak kara ve deniz taşıtları sektöründe fiyat artışı quite belirgin oldu. Bu sektörde nihai ürün fiyatları enflasyonu Ağustos 2024'ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Genel tabloya bakıldığında imalat sanayisi zorlu bir dönemden geçiyor ancak bazı olumlu sinyaller de var. Girdi maliyetleri enflasyonunun gerilemesi, firmalara talebi canlandırmak için satış fiyatlarındaki artışları sınırlama konusunda bir miktar alan açıyor. Ihracat siparişlerindeki genişleme de önemli bir gelişmesi olarak öne çıkıyor.

Piyasa Etki Analizi
Imalat PMI verisinin 50 altında kalmaya devam etmesi Türkiye ekonomisindeki daralma döneminin henüz sona ermediğine işaret ediyor. Bu durum TCMB'nin faiz indirimleri konusunda temkinli olma gerekçesini güçlendirebilir. Zayıf iç talep ve daralan imalat üretimi, büyüme beklentilerini olumsuz etkilemeye devam ediyor. Ancak girdi maliyetleri enflasyonunun gerilemesi enflasyon cephesindeki baskının hafifleyebileceğine dair bir sinyal olarak değerlendirilebilir. Ihracat siparişlerindeki genişleme ise cari açık tarafında olumlu bir gelişme potansiyeli taşıyor. Ortadoğu kaynaklı tedarik zinciri gecikmeleri ve petrol maliyetleri yukarı yönlü risk unsuru olarak izlenmeye devam ediyor. Tüm bu veriler bir arada değerlendirildiğinde, imalat tarafındaki yapısal zayıflık Türk lirası ve borsa tarafında kısa vadede baskı unsurunun devam edebileceğini gösteriyor.