Şirketlerin Finansman Sıkıntısı Halka Arz Kapılarını Aralıyor, Borsaya Yeni Hisseler Geliyor

Sermaye Piyasası Kurulu, kısa bir aranın ardından 4 yeni halka arz için daha onay verdi. Bu şirketlerin toplam halka arz büyüklüğü 18,4 milyar lirayı buluyor. İlginç olan, Temmuz ayında tamamlanan halka arzların borsa performansının zayıf olması nedeniyle yatırımcıların eskisi kadar ilgi göstermemesi. Ancak uzmanlar, SPK'nın onayları bu hızla sürdürmesinin arkasında şirketlerin yaşadığı ciddi finansman sıkıntısı olduğunu söylüyor.

Yüksek faizler ve kredi kısıtlamaları nedeniyle bankalardan finansman bulamayan şirketlerin elinde halka arz seçeneği kaldı. 2023 Haziran'dan bu yana uygulanan sıkı para politikası ve İran savaşıyla birlikte dezenflasyon sürecinin sekteye uğraması, yüksek faiz ve enflasyonun daha uzun süre devam edeceğine dair beklentileri güçlendirdi. Bu durum şirketlerin borçlanma maliyetlerini ve finansman zorluklarını artırdı. Hatta onay bekleyen şirketlerden ikisinin konkordato ilan ettiği bile öğrenildi.

Bu yıl şimdiye kadar 29 şirket halka arzını tamamlayarak piyasadan toplamda 66,7 milyar lira kaynak sağladı. Ancak bu şirketlerin önemli bir kısmı halka arz fiyatının altında işlem görüyor. Son olarak Bewen Enerji, talep toplamanın son günü halka arzını ertelemeyi tercih etti. Buna rağmen 120'den fazla şirket hala halka arz izni bekliyor.

Onay alan 4 şirkete bakıldığında en dikkat çekici olanı Türker Vangölü Enerji. Yenilenebilir enerji üretimi, elektrik dağıtımı ve perakende satış alanlarında faaliyet gösteren şirketin halka arz büyüklüğü ek satış dahil yaklaşık 10,5 milyar liraya ulaşacak. Bu rakam borsa tarihinin en büyük halka arzı olacak. Pay başına satış fiyatı 136 lira olarak belirlenen halka arzda, elde edilecek gelirin yüzde 60-70'i yatırım harcamalarına, kalan kısmı işletme sermayesine ayrılacak.

Kapeks Kimya 94 liradan halka arza çıkacak. Yaklaşık 2,3 milyar lira büyüklüğündeki halka arzdan elde edilecek gelirin yüzde 40-50'si yeni üretim tesisi ve depo yatırımlarına, yüzde 20-30'u ham madde tedarikine, yüzde 20-30'u işletme sermayesine aktarılacak.

Çitlekçi Mağazacılık Gıda'da halka arz fiyatı 73,70 lira olarak belirlendi. Yaklaşık 2,7 milyar lira büyüklüğündeki halka arzın geliri ağırlıklı olarak yeni şube ve depa yatırımları ile işletme sermayesi için kullanılacak.

Teknika Plast ise 85,40 liradan halka arza sunulacak. Yaklaşık 2,6 milyar lira büyüklüğündeki halka arzdan sağlanacak kaynak, devam eden yatırımların finansmanı, işletme sermayesi ve borçluluk seviyesinin azaltılması için kullanılacak.

Piyasa Etki Analizi
Bu gelişmenin döviz ve altın yatırımcıları açısından önemli bir anlamı var. Şirketlerin bankalardan kredi bulamayacak kadar zorlanması, Türkiye'de likidite koşullarının ne kadar sıkılaştığının bir göstergesi. Yüksek faiz ortamı hem şirket bilançolarını zayıflatıyor hem de ekonomideki resesyon riskini artırıyor. Borsaya gelen yeni arzlar kısa vadede mevcut yatırımcıların dikkatini dağıtma ve likiditeyi bölme etkisi yapabilir. Ancak asıl izlenmesi gereken nokta, şirketlerin bu kadar zorlanmasının reel ekonomi üzerindeki etkileri. Eğer finansman sıkıntıları daha geniş çaplı bir ekonomik yavaşlamaya yol açarsa, Merkez Bankası'nın faiz indirimi takvimi öne çekilebilir. Böyle bir beklenti dolar kurunda yukarı yönlü hareketi tetikleyebilir. Ayrıca şirket konkordato ilanlarının artması piyasalarda risk iştahını düşürebilir, bu tür dönemlerde yatırımcıların altın gibi güvenli varlıklara yönelme eğilimi güçlenebilir.