TCMB Deprem Sonrası Konut Piyasası Raporu: Kiralık Piyasada Belirgin Talep Şoku Tespit Edildi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2023 Türkiye Depremleri'nin konut piyasası üzerindeki etkilerini inceleyen kapsamlı bir analiz çalışması yayımladı. Çalışma, çevrimiçi emlak ilanı verileri ve istatistiksel yöntemler kullanılarak depremlerin piyasa dinamikleri üzerindeki sonuçlarını ortaya koyuyor.

Rapora göre, depremlerin yol açtığı kitlesel göç, конut piyasasında önemli bir talep şoku yarattı. Bu şokun etkisi, kiralık konut segmentinde çok daha belirgin hissedildi. Depremzedelerin geçici barınma ihtiyacı, kiralık piyasada baskı oluşturdu. Çalışmada, ticari gayrimenkul piyasasında ise anlamlı bir etki tespit edilmediği vurgulandı.

Deprem sonrası gözlenen fiyat ve kira artışları, konut segmentlerine göre farklılık gösterdi. Kiralar üzerindeki en yüksek baskı, depremzedelerin kalabalık aile yapısını yansıtan çok odalı konutlarda ve güvenli yapı arayışının bir göstergesi olan yeni konutlarda görüldü. İl bazında yapılan analizler, kira baskılarının ana belirleyicilerinin, deprem bölgelerine coğrafi yakınlık ve daha önce var olan göç ağları olduğunu ortaya koydu.

Piyasa Etki Analizi
Türkiye Piyasalarına Etkisi: Deprem sonrası konut piyasasındaki bu yapısal baskı, enflasyon verileri üzerindeki kira kalemini destekleyici bir unsur olmaya devam edebilir. Yüksek kira artışları, hane halkının harcama gücünü ve tasarruf yapma kapasitesini olumsuz etkileyerek tüketici güveni ve genel ekonomik aktivite üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca, konut yatırım kararlarında yeni bir risk primi oluşmasına neden olabilir.
Dünya Piyasalarına Etkisi: Türkiye'deki deprem sonrası konut piyasasındaki bu iç talep odaklı baskı, doğrudan global bir etki yaratmasa da, ülkenin cari dengesi ve enflasyon beklentileri üzerinden dolaylı bir etkiye sahip olabilir. Yüksek iç talep, özellikle inşaat malzemesi ithalatını artırarak cari açığı etkileyebilir. Enflasyonun yapışkan hale gelme riski ise TCMB'nin faiz politikasına yönelik beklentileri ve Türk Lirası üzerindeki baskıyı uluslararası yatırımcılar açısından belirleyici bir unsur olabilir.