Yapay zeka becerisi artık işe giriş kapısını belirliyor

İngiltere'de iş ilanları son dönemde belirgin şekilde düşüş gösteriyor. Özellikle kariyerinin başında olan genç mezunlar için açılan pozisyonlar hızla daralıyor. Yeni mezunlara yönelik ilan sayısı bir önceki yıla göre yüzde 7 azaldı ve 2020'den bu yana en düşük seviyeye geriledi. Şirketler alımları kısıyor, mevcut kadrolarını ve maliyetlerini gözden geçiriyor. Bu durum sadece bir sektörü değil, iş gücü piyasasının geniş bir alanını etkiliyor.

Gençler için tablo iki katlı baskı yaratıyor. Hem daha az pozisyon var hem de mevcut ilanlar için çok daha kalabalık bir aday havuzu yarışıyor. Şirketler artık kısa sürede üretime geçebilecek, daha önce benzer işlerde çalışmış adayları tercih ediyor. Giriş seviyesi pozisyonların azalması ise kariyer zincirinin en đầung kırılmasını zorlaştırıyor. İlk işin geç kalması sadece bugünkü gelir kaybı değil, ilerideki ücret ve kariyer fırsatlarını da olumsuz etkiliyor.

Bununla birlikte yapay zeka araçlarını kullanabilen çalışanlara yönelik talep tam tersi yönde, tarihi zirveye çıktı. Haziran sonu itibarıyla yapay zeka veya ilişkili araçları içeren ilanların payı toplam iş ilanları içinde yüzde 9,4'e ulaştı. Yani her 10 ilandan birinde yapay zeka bağlantılı bir beklenti var. Bu sadece teknoloji sektörüyle sınırlı kalmıyor. Pazarlama, finans, insan kaynakları, müşteri hizmetleri ve içerik üretimi gibi alanlara da yayılmış durumda. Şirketler artık adayın mesleki bilgisinin yanında yapay zekayı günlük iş akışında kullanabilmesini, veriyi yorumlayabilmesini ve otomasyon araçlarıyla çalışabilmesini bekliyor.

İş ilanlarında belirtilen ücretlerdeki artış da yavaşlıyor. Ücret artışı yüzde 3,9'a geriledi, bu da Şubat 2022'den bu yana görülen en düşük oran. İlan sayısının düşmesi ve ücret artışının frenlenmesi, çalışanların pazarlık gücünde zayıflama olduğunu gösteriyor. Çok fazla aday, çok az pozisyon için yarışınca şirketlerin ücretleri artırma ihtiyacı da azalıyor.

Mevsimlik ve geçici işlerde de aynı daralma yaşanıyor. Yaz dönemi iş ilanları son dört yılın en zayıf seviyesinde. Bu işler gençlerin ilk deneyimini kazanması, referans oluşturması ve iş hayatına uyum sağlaması için önemli bir basamak. Bu basamağın kaybolması, gençlerin özgeçmişlerine ekleyecekleri ilk tecrübeye ulaşmasını iyice zorlaştırıyor.

İngiltere'de eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde bulunmayan 16-24 yaş grubundaki gençlerin sayısı bir milyonun üzerinde. Uzun süre iş bulamayan gençlerin becerilerini geliştirmesi, çalışma hayatına uyum sağlaması ve düzenli gelir elde etmesi güçleşiyor. İlk işin gecikmesi gelecekteki ücret ve kariyer gelişimi açısından da risk taşıyor.

Eğitim ile iş dünyası arasındaki beceri açığı kapatılamazsa, şirketlerin aradığı yetkinliklerle mezunların sahip olduğu bilgi arasındaki makas daha da büyüyebilir. Yapay zeka çağında diplomanın tek başına iş garantisi sunmadığı, diplomanın yanına eklenen becerilerin belirleyici olduğu bir döneme girilmiş durumda.

Piyasa Etki Analizi
Bu haber doğrudan Türkiye piyasalarını etkilemiyor ancak küresel iş gücü piyasalarındaki yapısal değişimleri yansıtıyor. Yapay zeka becerilerine olan talebin artması, teknoloji şirketlerinin ve yapay zeka alanına yatırım yapan firmaların değerlemelerini destekleyen bir süreç olarak değerlendirilebilir. Türkiye'de de benzer eğilimler yaşanıyor. Genç işsizlik ve giriş seviyesi pozisyonların daralması, tüketici güveni ve harcama eğilimini uzun vadede olumsuz etkileyebilir. Ayrıca ücret artışlarının yavaşlaması küresel enflasyonist baskıların azalabileceğine dair bir sinyal olarak yorumlanabilir.