Günün Konuları (154)
Borsa İstanbul güne hafif yükselişle başladı
Altın, zayıf dolar ve gerileyen petrol fiyatlarıyla yükselişini sürdürdü
Bakır fiyatları tarihi zirvesinin hemen altında seyrediyor
JPMorgan TL faiz swapı pozisyonundan kâr elde ederek çıktı
Fed yetkilisi Schmid: Enflasyonu düşürmek için faizlerin daha da yükselmesi gerekebilir
Citi'den Türkiye enflasyonu için zorlu patika uyarısı
TCMB verileri: Reel efektif döviz kuru temmuzda hafif yükseldi
Yapay zeka yatırımları Caterpillar'ı rekorlara taşıdı, sipariş birikimi tarihi zirveye çıktı
analistler türkiye'de faizlerin daha uzun süre yüksek kalması gerektiğini söylüyor
Türkiye Londra ve Dubai'deki belirsizlikleri değerlendirerek zengin yatırımcıları kendine çekmeye çalışıyor
TCMB verilerine göre temmuz ayında Türk lirasının reel gücü arttı
Goldman Sachs: Dolar değer kaybetmezse Türkiye faiz indirimine geçemez
bp'nin ikinci çeyrek kârı beklentilerin çok üzerinde geldi, yüzde 150 arttı
Deutsche Bank'ın altın hedefi yatırımcıların radarında
Dev bankalar altının rotasını çizdi: Yıl sonunda rekor bekleniyor
Petrol fiyatlarında jeopolitik gerilim tavan yaptı: Hürmüz Boğazı uyarısı
Merkez Bankası döviz dönüşüm desteğinde yeni kurallar getirdi
Imalat sektorunde durusma 28 aya ulasti, enflasyon baskisi hafifliyor
Temmuz ihracatı tarihi rekor kırdı ama cari açık baskısı devam ediyor
Lufthansa'nın kârı pilot grevi ve yakıt maliyetleriyle çakıldı
Goldman Sachs Türkiye'de faiz indirimi beklentilerini öteledi
BBVA Research temmuz verileri sonrası yıl sonu enflasyon ve faiz beklentisini korudu
Elektrikli otomobillerden sonra sıra elektrikli uçaklarda: İlk seferler için tarih belli oluyor
Avrupa'da faaliyet gösteren çeşitli girişim şirketleri 500 kilometre menzile sahip elektrikli uçaklar üzerinde çalışıyor. Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı'nın yaptığı analize göre bu mesafe, Avrupa'daki mevcut uçuş rotalarının yaklaşık dörtte birini kapsıyor. Londra-Dublin, Atina-Santorini, Barselona-İbiza, Roma-Sardinya gibi yoğun hatlar bu rotalar arasında öne çıkıyor. Özellikle demiryolu bağlantısı olmayan ada ve deniz geçişli güzergahlarda karbon emisyonlarının azaltılmasında elektrikli uçakların önemli bir rol oynaması bekleniyor.
Almanya merkezli bir girişim olan Vaeridion, 2030 yılına kadar sertifika almayı hedeflediği dokuz koltuklu elektrikli yolcu uçağı üzerinde çalışıyor. Şirket, havayolları ve özel jet işletmecilerinden 100 uçaklık ön sipariş aldığını duyurdu. İlk nesil elektrikli uçakların sınırlı yolcu kapasitesi nedeniyle büyük jetlerle doğrudan rekabet etmesi beklenmiyor. Ancak büyük havalimanlarına bağlantısı olmayan kırsal ve bölgesel hatlarda ciddi bir ihtiyaç doğurabileceği öngörülüyor.
Hollanda'da ise Elysian Aircraft firması, KLM ile birlikte çalışarak 2035'e kadar yaklaşık 90 yolcu taşıyabilecek ve 1.000 kilometre menzile sahip tamamen elektrikli bir uçak geliştirmeyi planlıyor. Fransız Aura Aero şirketi de 19 koltuklu ve 1.500 kilometre menzilli hibrit-elektrikli bölgesel uçağını 2029 sonuna kadar sertifikalandırmayı hedefliyor.
Elektrikli uçaklar uçuş sırasında fosil yakıt kullanmadığı için karbon emisyonu, hava kirliliği ve gürültü konusunda önemli avantajlar sağlıyor. Hibrit sistemlerde ise sürdürülebilir havacılık yakıtı kullanılarak emisyonların yüzde 80'e kadar düşürülebileceği belirtiliyor. Tabii burada bir uyarı var: elektrikli uçakların gerçek çevresel faydası, kullanılan elektriğin üretim kaynağına ve batarya üretim sürecindeki emisyonlara bağlı. Avrupa Komisyonu ise havacılığın karbonsuzlaştırılması hedefi kapsamında elektrikli uçak projelerini destekleyecek finansman araçlarının kapsamını genişletmeyi planlıyor.
Piyasa Etki Analizi
Bu gelişme kısa vadede döviz ve altın piyasalarını doğrudan etkileyecek bir haber olmasa da bazı dolaylı bağlantılara dikkat çekmek gerekiyor. Öncelikle elektrikli uçakların yaygınlaşması uzun vadede jet yakıtı talebini baskılayabilir. Jet yakıtı talebindeki olası düşüş, ham petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir etki yaratabilir. Brent petrol fiyatlarında uzun vadeli bir baskı oluşması, petrol ihracatçısı ülkelerin gelirlerini ve dolayısıyla bazı para birimlerini etkileyebilir. Ayrıca elektrikli uçak geliştirme sürecinde batarya hammaddesi olan lityum, kobalt ve nikel gibi metallere olan talep artacaktır. Bu metallerin fiyatlarında yukarı yönlü hareketler yaşanabilir. Havacılık sektöründe dönüşümü önceden gören yatırımcılar, batarya teknolojisi ve sürdürülebilir yakıt üreten şirketlerin hisselerine ilgi gösterebilir. Türkiye açısından ise THY ve Türk havacılık sektörünün bu dönüşüme nasıl ayak uyduracağı ilerleyen dönemde önemli bir konu olacak.