Günün Konuları (276)
Rekabetçi bir Türkiye modeli yatırımları nasıl etkiler?
Netflix, İngiltere'de İlk Tercih Sıralamasında BBC'yi Geçti
ABD'de Gıda Fiyatları 50 Yılın Zirvesinde: Enflasyon ve Tüketici Davranışları Değişiyor
Husi Saldırısı Sonrası Aramco Cizan Rafinerisini Kapatma Kararı Aldı
Trump İran'a yönelik tehditlerini tekrarladı, anlaşmazlık durumunda yeni hedefleri açıkladı
Bakan Bolat: Kalkınma Yolu Türkiye-Irak Yatırımlarını Hızlandıracak
Türkiye-Irak Savunma ve Ekonomik İşbirliği Güçleniyor
Zuckerberg’ten yapay zeka regülasyonu uyarısı: Çin modelleri yasaklanmamalı
Altın, Fed karar öncesi belirsizlikte yatay seyrediyor
Küresel Piyasalar Fed Kararına Kilitlendi: Teknoloji Hisselerindeki Çıkış Hız Kazanıyor
Meta, yapay zekâ altyapısı için BlackRock ile 14 milyar dolarlık ortaklık kurdu
Yapay zeka yatırımları faturaları nasıl artırıyor? Yatırımcılar için görünmez maliyet analizi
Tayvan'daki Nvidia Soruşturmasında Yeni Tutuklama: İhracat Kısıtlamaları ve Tedarik Zinciri Riskleri Gündemde
Rekabet Kurumu Sağlık İhaleleri Soruşturması Yatırımcıların Radarında
Ticaret Bakanlığı'ndan Kimyasal Güvensizlik Tespitiyle Çocuk Kostümüne Yasak
FED Kararı Öncesi Altın Piyasalarında Kritik Eşik: Yarın Akşam Belirleyici Olacak
Değerli Metal Tahminlerinde Fed Etkisiyle Düzenleme
Değerli Metal Beklentileri Aşağı Yönlü Revize Edildi: Banka Yeni Tahminlerini Açıkladı
Fitch'ten kritik uyarı: Avrupa ekonomileri uzun süre baskıyla yüzleşecek
Nükleer tıp pazarında 11 şirkete rekabet soruşturması başlatıldı
ABD Ticaret Açığında Beklenmedik Daralma: İthalat Düşüşü Dikkat Çekti
Meta ve BlackRock'tan 14 Milyar Dolarlık Dev Veri Merkezi Yatırımı
Visa Organizasyonel Yapısını Yeniden Şekillendiriyor
OPEC+’ın Arz Artış Stratejisinde Kritik Ara Dönem
Pentagon’un 1,1 Milyar Dolarlık Drone Planı Hedefinde Geride Kaldı
Türkiye küçük modüler nükleer reaktörlerle enerji yolculuğuna hazırlanıyor
Bu reaktörlerin en dikkat çekici tarafı boyutları. Bir TIR'a sığacak kadar küçükler. Sanayi tesislerine, askeri alanlara ya da afet bölgelerine kurulabiliyorlar. Jeneratörlerin aksine kesintisiz enerji verebiliyorlar. Her bir reaktör 5 bin ila 150 bin konuta elekrik sağlayabiliyor.
SMR'ler 10 ile 300 megavat arasında kapasiteye sahip. Mikro modüler reaktörler ise 10 megavatın altında kalıyor. Kent merkezlerinin çevresine yüzlerce adet kurulması öngörülüyor.
Dünya genelinde bu alanda ciddi bir yarış var. ABD 2030'a kadar 10'dan fazla SMR devreye almayı planlıyor. Kanada 2035'e kadar 300 megavat kapasiteli ilk projesini tamamlayacak. Güney Kore kendi tasarımı olan SMART'ı ihracat konusu yapmak istiyor. Türkiye'nin bu yarışa erken aşamada dahil olması stratejik bir hamle olarak görülüyor.
Resmi Gazete'de yayımlanan kanunla nükleer yatırımlara vergisel teşvikler de eklendi. Yatırım kapsamında düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna tutuldu. 31 Aralık 2045'e kadar nükleer santral yatırımlarında indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV'nin iade edilmesi sağlandı. Ayrıca ilişkili şirketlerden alınan borçta örtülü sermaye hesaplama oranı yüzde 50'den yüzde 25'e düşürüldü. Bu düzenlemeler yatırımcılar için borçlanmayı kolaylaştıracak bir ortam yaratıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar daha önce SMR'lerin yeni nükleer çağın en önemli unsurlarından biri olduğunu söylemişti. Türkiye'nin sanayi gücünün bu teknolojiyi üreten ülkeler arasına sokabileceğine inandığını belirtmişti.
SMR yatırımları sadece enerji üretimiyle sınırlı kalmayacak. Yerli üretim ve sanayi altyapısının gelişmesi hedefleniyor. Yeni bir sanayi ekosistemi oluşturulması, istihdam yaratılması ve ihracata katkı sağlanması planlanıyor.
Piyasa Etki Analizi
Bu haber doğrudan döviz veya altın piyasalarını kısa vadede etkileyecek bir gelişmenin ötesinde uzun vadeli yapısal bir dönüşümü işaret ediyor. Ancak nükleer enerji yatırımları büyük ölçekli sermaye gerektirdiği için Türkiye'nin cari açığı ve borçlanma ihtiyacı üzerinde orta vadede etkisi olabilir. Vergi teşvikleri ve örtülü sermaye oranının düşürülmesi yabancı sermaye girişini teşvik edici bir hamle olarak yorumlanabilir. Enerji ithalatının azalması ise uzun vadede cari dengeyi olumlu yönde etkileyebilir. Akkuyu projesinde Rusya ile olan işbirliği göz önüne alındığında, SMR'lerde hangi ülkelerle çalışılacağı döviz üzerinde belirleyici olabilir.