Günün Konuları
Borsa İstanbul güne hafif yükselişle başladı
Altın, zayıf dolar ve gerileyen petrol fiyatlarıyla yükselişini sürdürdü
Bakır fiyatları tarihi zirvesinin hemen altında seyrediyor
JPMorgan TL faiz swapı pozisyonundan kâr elde ederek çıktı
Fed yetkilisi Schmid: Enflasyonu düşürmek için faizlerin daha da yükselmesi gerekebilir
Citi'den Türkiye enflasyonu için zorlu patika uyarısı
TCMB verileri: Reel efektif döviz kuru temmuzda hafif yükseldi
Yapay zeka yatırımları Caterpillar'ı rekorlara taşıdı, sipariş birikimi tarihi zirveye çıktı
analistler türkiye'de faizlerin daha uzun süre yüksek kalması gerektiğini söylüyor
Türkiye Londra ve Dubai'deki belirsizlikleri değerlendirerek zengin yatırımcıları kendine çekmeye çalışıyor
TCMB verilerine göre temmuz ayında Türk lirasının reel gücü arttı
Goldman Sachs: Dolar değer kaybetmezse Türkiye faiz indirimine geçemez
bp'nin ikinci çeyrek kârı beklentilerin çok üzerinde geldi, yüzde 150 arttı
Deutsche Bank'ın altın hedefi yatırımcıların radarında
Dev bankalar altının rotasını çizdi: Yıl sonunda rekor bekleniyor
Petrol fiyatlarında jeopolitik gerilim tavan yaptı: Hürmüz Boğazı uyarısı
Merkez Bankası döviz dönüşüm desteğinde yeni kurallar getirdi
Imalat sektorunde durusma 28 aya ulasti, enflasyon baskisi hafifliyor
Temmuz ihracatı tarihi rekor kırdı ama cari açık baskısı devam ediyor
Lufthansa'nın kârı pilot grevi ve yakıt maliyetleriyle çakıldı
Goldman Sachs Türkiye'de faiz indirimi beklentilerini öteledi
BBVA Research temmuz verileri sonrası yıl sonu enflasyon ve faiz beklentisini korudu
Türkiye küçük modüler nükleer reaktörlerle enerji yolculuğuna hazırlanıyor
Bu reaktörlerin en dikkat çekici tarafı boyutları. Bir TIR'a sığacak kadar küçükler. Sanayi tesislerine, askeri alanlara ya da afet bölgelerine kurulabiliyorlar. Jeneratörlerin aksine kesintisiz enerji verebiliyorlar. Her bir reaktör 5 bin ila 150 bin konuta elekrik sağlayabiliyor.
SMR'ler 10 ile 300 megavat arasında kapasiteye sahip. Mikro modüler reaktörler ise 10 megavatın altında kalıyor. Kent merkezlerinin çevresine yüzlerce adet kurulması öngörülüyor.
Dünya genelinde bu alanda ciddi bir yarış var. ABD 2030'a kadar 10'dan fazla SMR devreye almayı planlıyor. Kanada 2035'e kadar 300 megavat kapasiteli ilk projesini tamamlayacak. Güney Kore kendi tasarımı olan SMART'ı ihracat konusu yapmak istiyor. Türkiye'nin bu yarışa erken aşamada dahil olması stratejik bir hamle olarak görülüyor.
Resmi Gazete'de yayımlanan kanunla nükleer yatırımlara vergisel teşvikler de eklendi. Yatırım kapsamında düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna tutuldu. 31 Aralık 2045'e kadar nükleer santral yatırımlarında indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV'nin iade edilmesi sağlandı. Ayrıca ilişkili şirketlerden alınan borçta örtülü sermaye hesaplama oranı yüzde 50'den yüzde 25'e düşürüldü. Bu düzenlemeler yatırımcılar için borçlanmayı kolaylaştıracak bir ortam yaratıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar daha önce SMR'lerin yeni nükleer çağın en önemli unsurlarından biri olduğunu söylemişti. Türkiye'nin sanayi gücünün bu teknolojiyi üreten ülkeler arasına sokabileceğine inandığını belirtmişti.
SMR yatırımları sadece enerji üretimiyle sınırlı kalmayacak. Yerli üretim ve sanayi altyapısının gelişmesi hedefleniyor. Yeni bir sanayi ekosistemi oluşturulması, istihdam yaratılması ve ihracata katkı sağlanması planlanıyor.
Piyasa Etki Analizi
Bu haber doğrudan döviz veya altın piyasalarını kısa vadede etkileyecek bir gelişmenin ötesinde uzun vadeli yapısal bir dönüşümü işaret ediyor. Ancak nükleer enerji yatırımları büyük ölçekli sermaye gerektirdiği için Türkiye'nin cari açığı ve borçlanma ihtiyacı üzerinde orta vadede etkisi olabilir. Vergi teşvikleri ve örtülü sermaye oranının düşürülmesi yabancı sermaye girişini teşvik edici bir hamle olarak yorumlanabilir. Enerji ithalatının azalması ise uzun vadede cari dengeyi olumlu yönde etkileyebilir. Akkuyu projesinde Rusya ile olan işbirliği göz önüne alındığında, SMR'lerde hangi ülkelerle çalışılacağı döviz üzerinde belirleyici olabilir.