Günün Konuları (154)
Temmuzda ihracat rekor kırarken dış ticaret açığı da büyümeye devam etti
Temmuz ayi enflasyon rakamlari aciklandi, yillik enflasyon yuzde 31,75 oldu
temmuz ayı üretici enflasyonu verileri açıklandı
Yapay zeka çiplere talebi patlattı, RAM fiyatları 6 kat fırladı
Bakan Şimşek'ten temmuz enflasyonu sonrası dezenflasyon değerlendirmesi
Imalat sanayinde daralma temmuzda da devam etti ancak bazi sinyaller umut veriyor
Temmuzda dış ticaret açığı yüzde 14 arttı
Altın, petroldeki düşüşle haftaya yükselişle başladı
ABD ve Japonya'dan Koordineli Yen Müdalesi Onaylandı
Yapay zeka becerisi artık işe giriş kapısını belirliyor
Alibaba'nin yeni yapay zekâ modeli Qwen3.8-Max tanıtıldı: 2.4 trilyon parametre, 16 günlük büyük yazılım projesi testi
ENAG temmuz ayi enflasyon verilerini acikladi
ABD-İran görüşmelerinin başlayacak olması petrolde sert düşüş getirdi
borsada servetin yuzde 80'i 30 bin kisinin elinde: 7 milyon kucuk yatirimci yem mi oluyor
Rekabet Kurumu ilaç sektörü raporunu tamamladı: Fiyatlandırma ve dağıtım süreçleri mercek altında
OPEC+ ülkeleri eylülde üretimi günlük 188 bin varil artıracak
Halka arz endeksi temmuz ayında ilk kez negatife döndü
Bakıra Doğru Büyük Kayış: Madencilik Devleri Strateji Değiştiriyor
IMF raporu küresel ekonomide güç dengeleri nasıl değişiyor
Suudi Arabistan ile ABD arasinda nukleer isbirligi anlasmasi imzalandi
Esnafa verilen kredilerin limitleri ve vadeleri artırıldı
Vergi denetimlerinde yeni dijital sistem: İnceleme öncesi düzeltme imkânı geliyor
Arsa satışları tüm gayrimenkul satışlarının yüzde 40'ına ulaştı
Ticaret bakanından yeni kredi limitleri ve vadeleri
Sanayi Ürünlerine Yapılan Denetimlerde Rekor Ceza Uygulandı
Çin'den ASML rakibi: Yerli litografi makinesi üretimi başladı, ilk teslimatlar 2026'da
Aishengna'nın hissedarları arasında Shanghai Electric Holding ve Shanghai International Trust şirketleri bulunuyor. 2023'te kurulan şirket, daha önce Huawei destekli SiCarrier ile bağlantılı çalışan Yuliangsheng ekibini bünyesine kattı. Bu ekip, geçtiğimiz yıl Çin'in ilk yerli immersion DUV prototiplerinden birini test etmişti.
Üretilen ilk makinelerin, SMIC, Hua Hong Semiconductor ve CXMT gibi Çin'in ana çip üreticilerine teslim edilmesi öngörülüyor. Bu şirketler, yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarında kritik olan DRAM bellek çipleri de dahil olmak üzere, ülkenin stratejik yarı iletken hedeflerinin merkezinde yer alıyor. Immersion DUV makineleri, su tabakası kullanarak daha hassas devre desenleri basabiliyor ve çoklu desenleme teknolojisiyle daha gelişmiş çiplerin üretimine olanak tanıyor.
Ancak Çin'in bu yeni makinelerinin henüz ASML'nin güncel sistemleriyle aynı performans, güvenilirlik ve verimlilik seviyesine ulaşmadığı belirtiliyor. Üretim kapasitesinin başlangıçta sınırlı kalması bekleniyor. Yerli makinelerin üretim hatlarına girmeden önce kapsamlı testlere tabi tutulması gerekiyor.
Yine de bu üretim hamlesinin uluslararası yansıması büyük oldu. Haberin ardından ASML hisseleri yüzde 8'in üzerinde değer kaybederken, çip ekipmanı tedarikçisi BE Semiconductor Industries de yüzde 8.5 civarında geriledi.
ABD ve Hollanda'nın uyguladığı ihracat kısıtlamaları, Çin'i kendi yarı iletken ekipmanlarını geliştirmeye zorluyor. Bu yerli makineler, Batılı ülkelerin yalnızca satış değil aynı zamanda bakım ve teknik servis hizmetlerini de kısıtlaması senaryosuna karşı Çinli üreticiler için bir alternatif oluşturabilir.
Piyasa Etki Analizi
Çin'in litografi teknolojisinde bağımsızlık kazanma yolunda attığı bu adım, küresel yarı iletken tedarik zincirinde uzun vadeli yapısal bir değişimin sinyallerini veriyor. Kısa vadede ASML ve Avrupalı ekipman üreticilerinin hisselerindeki baskı devam edebilir. Bu durum, Türkiye'deki teknoloji ve elektronik üreticilerinin maliyet yapılarını ve tedarik risklerini yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Yarı iletken arzında olası bir çoğul kaynak (multi-sourcing) eğilimi, orta vadede global çip fiyatlarını ve dolayısıyla enflasyonist baskıları etkileyebilecek bir gelişme olarak izlenmelidir. Hamle, jeopolitik rekabetin yüksek teknoloji üzerindeki etkisini somutlaştırarak piyasalarda belirsizlik unsurunu artırıyor.
çin'in yerli litografi makinesi üretimi, küresel çip tedarik zincirinde bağımsızlık arayışını hızlandırarak asml ve avrupalı üreticiler üzerindeki baskıyı artırdı.